Kto czyta, ten coraz mniej błądzi...

man sitting on bench reading newspaper
18 listopada 2026

Rola światła czerwonego i podczerwieni w naszym zdrowiu

Słońce, nasz naturalny generator częstotliwości, który od zawsze był postrzegany jako źródło życia, jest wciąż przedmiotem zainteresowania naszej cywilizacji, a więc i nauki i ma swoje niezaprzeczalnie zasłużone miejsce również w terapiach naturalnych. Niektórzy być może pamiętają, że niegdyś szpitale posiadały tarasy do terapii solarnej - co dowodzi, że medycyna już dawno poznała dobroczynny wpływ światła słonecznego na organizm.

Poniżej fotografia ze strony Culture.pl przedstawiająca "słoneczne tarasy" Sanatorium Uniwersytetu Jagiellońskiego dla dzieci chorych na gruźlicę na Bystrem w Zakopanem, lata 1931-1939, fot. pochodząca z Narodowego Archiwum Państwowego NAC.


Gdzie współcześnie zaginęła ta wiedza i praktyka?

Medycyna klasyczna zdaje się dopiero na nowo odkrywać przemożną rolę światła we wspieraniu zdrowia ludzkiego, co jest dość zastanawiające biorąc pod uwagę fundamentalne znaczenie światła dla ogółu życia na Ziemi. Ostatnimi czasy pojawia się jednak wiele doniesień o doniosłej roli tego źródła uzdrawiających częstotliwości. Przy okazji możemy polecić pracę na temat światła napisaną przez twórcę kin Imax, który zainteresował się rolą światła w utrzymywaniu zdrowia ludzkiego, pt. "Light Therapies, Complete Guide to the Healing Power of Light", autorstwa Anadi Martel'a.

W dużym skrócie, przekładając na język codzienny znane nam w praktyce zjawiska - należy powiedzieć, że promieniowanie podczerwone, powoduje miejscowe rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększa przepływ krwi w ogrzewanym obszarze, wspomaga gojenie ran, reguluje rytm dobowy, może wpływać na aktywację substancji czynnych podawanych leczniczo przez ich aktywację w tkankach, wspomagać regulację rytmów dobowych, zwiększać rozluźnienie mięśni i zmniejszać odczuwanie bólu oraz sztywności.



Jest to jednak mimo wszystko dość potoczne rozumienie zjawisk, które mają o wiele głębsze znaczenie dla naszego zdrowia. Można tu choćby wspomnieć o terapiach stosowanych w starożytnych Indiach, stosowanych dla leczenia wad wzroku, kiedy dzieci z problemami narządu wzroku zamykano w jaskini z minimalnym dostępem światła słonecznego, żeby zmusić nerw wzrokowy do regeneracji i maksymalizacji swojej wydajności, czego efektem było wycofywanie się wad narządu wzroku. Dziś wiemy, że światło odgrywa o wiele większą rolę, niż mogliśmy jeszcze niedawno podejrzewać. Określone zakresy promieniowania, szczególnie czerwieni i podczerwieni m.in. stymulują tworzenie nowych naczyń krwionośnych, przyspieszają regenerację mięśni, a także powstawanie komórek kośćca oraz procesy regeneracji struktury kości. Należy również nadmienić, że światło czerwone poniżej 820 nm, usprawnia procesy regeneracji włókien nerwowych, co jest niezwykle ważne choćby w kontekście rekonwalescencji i rehabilitacji po uszkodzeniach i urazach, które spowodowały zniszczenia w układzie nerwowym.

Generalnie, każdy zakres światła ma swoją określoną rolę dla naszej kondycji, jak opisano na ilustracji poniżej, od wspomagania odtruwania tkanek po regenerację tkankową i wspomaganie produkcji ATP.

 

Co dla nas ważne okazuje się (za informacjami zebranymi w doskonałej kompilacji w filmie na kanale BaldTV pod adresem podanym na końcu tekstu), że promieniowanie czerwone, podczerwone oraz bliskiej i dalekiej czerwieni (620 nm - 1 mm) odgrywa niezwykłą rolę w utrzymywaniu sprawności mechanizmów wytwarzania energii w naszych komórkach.

Nasze maszyny generujące energię użyteczną dla organizmu, czyli mitochondria posiadają w swoich błonach komórkowych struktury białkowe w postaci "wirników" obracających się z częstotliwością do 9000 Hz, które korzystając z ruchów Browna, ładują do wnętrza organelli protony służące do kumulacji energii w cząsteczkach ATP. Są to generatory energii użytecznej biologicznie pracujące w warstewce wody, która posiada lepkość zależną od stopnia uporządkowania swojej struktury. Im bardziej ta woda jest "poukładana" tym sprawniej działa nasz generator energii życiowej, a należy wiedzieć, że zatoksycznienie, zmiany pH i niedotlenienie (oraz inne czynniki) zmniejszają uporządkowanie tej wody "smarującej" silnik ATP sprawiając, że nie osiąga swojej pełnej wydajności.

Woda strukturalna, światło podczerwone i produkcja energii w mitochondriach

Mitochondria, czyli niewielkie struktury wewnątrz naszych komórek, nazywane są często elektrowniami komórkowymi, ponieważ odpowiadają za produkcję ATP – podstawowego nośnika energii wykorzystywanej przez organizm.

Wewnętrzna błona mitochondrium zawiera specjalne białka tworzące tzw. łańcuch oddechowy - opisane wyżej wirujące pompy protonowe. Podczas ich pracy protony (jony wodoru H⁺) są pompowane na jedną stronę błony, tworząc różnicę stężeń i ładunku elektrycznego. Powstaje w ten sposób swoisty magazyn energii, czyli gradient protonowy. Kiedy protony wracają przez enzym zwany syntazą ATP, energia ich przepływu napędza produkcję ATP.

W tym mechanizmie ważną rolę odgrywa woda...

Woda nie jest jedynie biernym wypełnieniem wnętrza komórki. Cząsteczki wody znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie błon mitochondrialnych i białek błonowych oddziałują z ich powierzchnią, tworząc dynamiczne warstwy hydratacyjne, nazywane również wodą międzyfazową lub wodą związaną powierzchniowo.

Warstwy te uczestniczą w stabilizowaniu struktury białek, organizacji błon i środowiska, w którym zachodzą reakcje biochemiczne. 

Jaki wpływ może mieć światło podczerwone?

Badania nad czerwonym światłem i bliską podczerwienią (fotobiomodulacją) wskazują, że odpowiednio dobrane długości fal mogą oddziaływać na mitochondria, m.in. poprzez cytochrom c oksydazę – enzym końcowy łańcucha oddechowego.

Zatem aktywność światła może wpływać na:

  • sprawność transportu elektronów w łańcuchu oddechowym;

  • dostępność tlenku azotu i wykorzystanie tlenu;

  • utrzymanie potencjału błony mitochondrialnej;

  • regulację procesów związanych z produkcją ATP
     

Światło może również wpływać na dynamikę oddziaływań wody z powierzchniami biologicznymi, a ostatnie doniesienia wskazują, że światło podczerwone „porządkuje” wodę przy błonie mitochondrialnej i w ten sposób utrzymuje niską lepkość wody międzyfazowej tym samym zapewniając maksymalną wydajność pompy protonowej. Czyli - upraszczając zapewnia swobodne ruchy kompleksów białek przemieszczających/pompujących protony z zewnątrz do wewnątrz mitochondrium i z powrotem.

(tzw. pompy protonowe - kompleksy I, III i IV -  białka łańcucha oddechowego aktywnie pompujące protony z macierzy mitochondrialnej do przestrzeni międzybłonowej, które tworzą gradient elektrochemiczny, działający jak akumulator energii, oraz syntaza ATP - kompleks V,  pełniąca rolę kanału oraz turbiny molekularnej, przemieszczającej nagromadzone w przestrzeni międzybłonowej protony z powrotem do matriks zgodnie z gradientem stężeń, co napędza przyłączenie reszty fosforanowej do ADP i powstanie ATP .)

Białka te operują w warstwie wody międzyfazowej, która działa jak smar zapewniający minimum oporu dla "wirującego w maszynie łożyska".

Dla zachowania właściwego BHP światłoterapii, warto wiedzieć również, że ekspozycja na światło wschodzącego słońca jest najdoskonalszym zabezpieczeniem sprawności tych procesów związanych z wytwarzaniem energii użytecznej biologicznie. Korzystanie z lamp imitujących zakres światła słońca o wschodzie jest dobry, ale nie zastępuje naturalnego widma słonecznego.
Organizm odbierając światło z zakresu podczerwieni i bliskiej oraz dalszej podczerwieni przygotowuje się lepiej na pochłanianie światła z pełnego spektrum słonecznego, co m.in. wpływa na zmniejszenie odsetka oparzeń słonecznych. Wygląda to tak, jakby natura celowo zaplanowała kolejność absorpcji częstotliwości promieniowania naturalnie dostępnego ze słońca, żeby zachować zgodność procesów wewnątrz organizmów i rytmów przyrodniczych, które wystawiają nas na ekspozycję naturalnych oddziaływań - w tym przypadku światła naszej gwiazdy.
Harmonia kosmosu zapisana została w naszym DNA.



To dowód na to, że życie w zgodzie z rytmami przyrody jest najlepszym gwarantem zdrowia i długowieczności. Warto zapamiętać więc, że wystawianie ciała na światło wschodzącego słońca, zwiększa zdolność do pochłaniania w bezpieczny sposób pozostałych zakresów promieniowania naszej gwiazdy, a być może (przypis autora) zwiększa efektywność wytwarzania wit. D3 ze światła słonecznego.

Wiemy, że czerwone światło i bliska podczerwień mogą oddziaływać na mitochondria, m.in. poprzez cytochrom c oksydazę i sygnalizację tlenku azotu.

Można więc postawić hipotezę, że wcześniejsza ekspozycja na takie światło zmienia środowisko metaboliczne komórek skóry, co mogłoby wpływać na ich odpowiedź na późniejsze promieniowanie UVB. Nie mamy jednak wystarczających badań, aby stwierdzić, że taki mechanizm rzeczywiście zwiększa syntezę witaminy D3. Możemy tylko mieć nadzieję, że prowadzone współcześnie badania nad fotobiomodulacją dostarczą więcej precyzyjnych danych.

Wracając jednak do praktyki codziennej,  stosujemy połączenie naświetlania podczerwienią z klawiterapią, refleksologią stóp, masażem brzucha i masażami relaksacyjnymi, ponieważ w odczuwalny sposób pozwala bardziej wszechstronnie zadbać o wasze zdrowie.
Korzyści takiego połączenia, które zauważamy na co dzień to m.in.:

• poprawa miejscowego ukrwienia tkanek;
• zmniejszenie napięcia mięśniowego i uczucia sztywności;
• zwiększenie komfortu podczas zabiegów manualnych;
• wspomaganie odprężenia i redukcji odczuwanego napięcia;
• przygotowanie tkanek do pracy terapeutycznej;
• stworzenie warunków sprzyjających regeneracji i odpoczynkowi.

Szczególną uwagę poświęcamy osobom zgłaszającym problemy z odczuwaniem zimna, zimnymi kończynami, napięciem mięśniowym, dyskomfortem w obrębie brzucha oraz zwiększoną reaktywnością na bodźce. Nie stosujemy jednego schematu dla wszystkich. Dobieramy intensywność i zakres zabiegu do indywidualnej tolerancji ciepła oraz potrzeb osoby korzystającej z terapii.

Więcej o roli światła czerwonego i podczerwonego dowiecie się na kanale You Tube: BALD TV. Cykl filmów poświęconych roli słońca, światłu podczerwonemu i zagrożeniom od światła LED dla metabolizmu ciała ludzkiego, znajdziecie pod adresami: 

https://youtu.be/NNFJFyO5jHg?si=iInyQEjiNyiTlI_z
https://youtu.be/rSNZNW1c4a8?si=sQfdVjQvrF1_bkHh
https://youtu.be/m0QU8n0hkp8?si=8BevitHaWoDPu1r5

Naturalne Wspomaganie Zdrowia

Zadzwoń: +48 668 133 848

                 +48 519 554 364